Rondreis door Polen, april ’25

Een zeer onderschat land, waar je geweldig met de trein op vakantie kan. Ik ben nu in totaal 3x in Polen geweest, en elke keer was het weer een mooie, prettige en vooral ook lekkere ervaring!

Van 7 april tot 23 april heb ik van het eerste deel van mijn hoofdverlof mogen genieten. Ik ga al een aantal jaar samen met mijn beste vriend op vakantie, en dit jaar hebben we besloten om een rondreis te maken door het land wat ons in 2023, tijdens onze eerste lange vakantie door Europa, het meest is bijgebleven… Polen! 🇵🇱

Poznan, Gdansk, Gdynia

Poznan is een bijna volledig vernieuwde stad in het westen van Polen. Het ligt niet ver bij de grens van Duitsland vandaan, waar ze de stad nog ‘Posen’ noemen. In 2023 zijn wij er ook geweest, toen was bijna de hele stad onder constructie. Ze waren wegen, voetgangersgebieden en trambanen aan het bouwen, en bestaande aan het opknappen. Deze keer dat we de stad inkwamen was bijna alles af!

Gdansk was voor ons nieuw. Een havenstad met veel oude, kleurrijke gebouwen. Toen we hier waren heeft het 1 dag gesneeuwd! De dag erop was het zonnetje er weer bij. Tijdens ons verblijf in Gdansk, zijn we 1 dag naar Gdynia geweest om te wandelen. Hier schijnt een erg leuk aquarium te zitten, waar we helaas niet binnen zijn geweest, omdat we er geen tijd meer voor hadden.

Warsawa, Łódź, Chęstochowa

Warsawa is de hoofdstad van Polen. Dat merk je goed. Zodra je de stad in komt rijden met de trein zie je van ver al de torenhoge wolkenkrabbers. Warsawa, of Warsaw/Warschau, is de modernste stad in Polen. De stad heeft gelukkig ook nog een oud deel, waar de oude, kleurrijke bouwstijl van Polen goed bewaard is gebleven.

Łódź is een stad in Polen die wordt uitgebreid omdat ze een enorme groei verwachten. Overal liggen tramsporen, maar wij hebben geen enkele tram zien rijden. Moderne, nieuwe gebouwen staan tussen half afgebrokkelde oude panden. Het is een vreemde stad om doorheen te lopen. Ze hebben er wel leuke musea, waaronder het rioolmuseum, die de dag nadat wij de stad hadden verlaten weer open zou gaan.

Łódź Fabryczna

Dit is zeker een van de vreemdste stations waar ik ooit geweest ben. Het is het grootste station van de Stad Lodz, en werd voor het eerst gebouwd in 1865. De bouw van dit station zorgde ervoor dat de stad bij de lijn Wenen – Warsaw aantakte. Van 2013 tot 2016 is het volledige station opnieuw gebouwd, ditmaal ondergronds. De visie was om dit het ‘hoofdstation’ van Lodz te maken. Een station gebouwd op de toekomst, wanneer de hogesnelheidslijn van Warsaw via Lodz en Wroclaw naar Poznan loopt, wanneer de stad groeit en er meer reizigers verwacht worden die hier straks zullen overstappen. Op dit moment zijn ze nog bezig om een tunnel te maken die dit station en het huidige ‘hoofdstation’, Lodz Kaliska, met elkaar zal verbinden. Vooralsnog is het station enorm leeg, wij waren, samen met 3 andere mensen, de enige reizigers op dit station. En dan tel ik het personeel natuurlijk niet mee.

Chęstochowa is een stadje dat precies tussen Łódź en Katowice in ligt. Er is bijna helemaal niks te beleven, en wij snapten ook niet waarom we er waren. Er is wel een enorm klooster, waar de originele Zwarte Maria staat.

Zwarte Madonna

In het Pools: Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Het schilderij is ergens tussen 500 en 800 geschilderd. In 1384 bracht graaf Ladislaus van Opole het schilderij mee uit Bełz, een stad in de buurt van Lviv, destijds net veroverd van de Oekraïners. Toen de graaf bij Chęstochowa was, weigerde zijn paard verder te gaan. In een droom werd de Ladislaus verteld om de Madonna achter te laten bij het nieuw opgezette klooster op de Jasna Góra (Lichte Berg). In 1430 werd het schilderij door hussieten, een verzameling protestantse groeperingen die zich lieten inspireren door Johannes Hus, van het altaar gerukt, en ontvreemd. Nadat het op de kar werd gelegd, weigerden de paarden deze te trekken. Een van de hussieten gooide het op de grond en maakte twee krassen in de wang van Maria. Bij de derde poging viel hij op de grond van pijn, en stierf.

Elk jaar lopen er duizenden katholieken een pelgrimstocht naar Chęstochowa om de Zwarte Maria te zien. Polen noemen haar ook wel ‘Matka Boska’, wat Goddelijke Moeder betekend.

Katowice, Wrocław

Katowice is een stadje naast Kraków, een populaire vakantiebestemming voor bezoekers van Polen. Katowice is niet een hele grote stad, maar zeker de moeite waard, ze hebben veel groen, en zelfs kleine palmbomen! Ook het Silizische Museum was erg interessant.

Wrocław was de laatste bestemming in Polen voor ons deze vakantie. We hadden er enorm graag wat langer willen blijven, omdat we er precies tijdens Pasen waren, wat betekende dat bijna alle winkels 4 dagen gesloten zijn. Verder was het een enorm mooie, kleurrijke stad vol met kabouters! In 2024 waren er meer dan 800 kabouters te vinden in de stad. Als vriendschappelijk gebaar heeft Wrocław een dwerg geschonken aan Berlijn, Kaunas en Lviv.

De Treinreis

Om in Polen te komen vanuit Nederland is via Berlijn natuurlijk de kortste klap. Met de Intercity Berlijn ben je in zo’n 6 uur van Amsterdam Centraal in Berlin Ostbahnhof. Deze IC stopt tussendoor nog op 12 stations, waaronder Amersfoort Centraal en Deventer. Hengelo is het laatste station voordat de grens wordt overgestoken naar Duitsland. Vanaf Berlin Ostbahnhof stap je zo op de trein naar Polen. Wij zijn op de EC gestapt die Warsawa Wschodnia als eindbestemming had. Onderweg zijn wij uitgestapt op Poznán.

Berlin Ostbahnhof

Berlijn Oostbahnhof is tot heden het derde grootste station van de stad Berlijn. Het werd in 1842 geopend als ‘Frankfurter Bahnhof’, door de ligging nabij het stadje Frankfurt an den Oder. 3 jaar later werd de stationsnaam veranderd naar ‘Niederschlesisch-Märkischer Bahnhof’. Nadat de spoorwegmaatschappij en het spoor overgenomen werd door de Duitse staat, kreeg het station in 1852 wederom een nieuwe naam, ditmaal ‘Schlesischer Bahnhof’. Vernoemd naar de regio dichtbij. Tegenwoordig ligt deze regio, welke haar eigen geschiedenis, cultuur én taal kent, binnen de landsgrenzen van Polen. In 1950 veranderde de DDR de naam van het station naar ‘Ostbahnhof’. In 1987 werden alle sporen geëlektrificeerd en kreeg het station, je raad het al, weer een nieuwe naam, ‘Hauptbahnhof’. Totdat in 1998 het huidige hoofdstation van Berlijn geopend werd, en de naam van dit station weer terugging naar hoe we het tegenwoordig kennen.

Dag	Begin	Eind	Loc/treinstel	Tijd
07/04	Amersfoort CS	Poznan Głowny	Vectron, Vectron	9:58
09/04	Pozan Głowny	Gdansk Głowny	EP-07	2:51
11/04	Gdansk Głowny	Gdynia Głowna	EN-57	0:23 / 0:23
12/04	Gdansk Głowny	Warsawa Centralna	‘Pendolino Polska’	2:44
14/04	Warsawa Centralna	Łódź Fabrycznia	EN-57	1:46
17/04	Łódź Fabrycznia	Chęstochowa	EN-57	2:27
19/04	Chęstochowa	Katowice	Flirt	1:11 / 1:11
20/04	Chęstochowa	Wroclaw Głowny	EP-07	1:59
23/04	Wroclaw Głowny	Berlin Hbf	Taurus-III	3:53

Tijdens de rondreis hebben wij gebruikgemaakt van een Interrail pass voor Polen. Via de app van PKP kun je reserveringen maken met je interrail-ticket, mits je een creditcard bezit, of een Poolse betaalapp. Heb je geen van beide, maar wel een zitplaatsreservering nodig? Alle grote stations hebben een servicebalie. Vertrekkende treinen worden weergegeven op borden op de stations, de meeste stations hebben deze onderhand volledig digitaal. Sommige stations gebruiken nog klapperborden.

De Treinen

In de tabel hierboven was al te zien met welk type locomotieven en treinstellen wij hebben gereisd in Polen. Het is maar een handje vol van alle soorten die in Polen rondrijden. Waaronder de oude Buffels en Wadlopers die nog jaren in Nederland hebben rondgebromd op de nevenlijnen. Deze treinen zijn grotendeels in bezit van Polregio, de grootste regionale vervoerder in Polen, en tevens onderdeel van PKP.

Pendolino Polska

De ED250, Pendolino Polska, is een hogesnelheidstrein met een enorm lange neus. Voorheen van bouwer Fiat Ferroviaria, later opgekocht door Alstom. De Poolse variant van deze trein heeft geen tilttechniek, wat alle andere types wel hebben. De Zwitserse maatschappij SBB heeft samen met de Italianen van Trenitalia hetzelfde type Pendolino gekocht, deze wél met kanteltechniek, of op z’n Duits: “Neigetechnik”. De Zwitsers hebben tevens heel wat kanteltreinen rondrijden, maar daarover in een andere post wel meer. Ze hebben hem ook een koosnaam gegeven: Astoro.

Pendolino Polska is te vinden op de hogesnelheidslijnen in Polen. Hij rijd vanaf Warsawa naar onder andere Gdynia, Wroclaw, Katowice en Krakow. Reserveringen zijn verplicht bij een interrail-ticket of landencoupons, en inbegrepen bij het kopen van een regulier kaartje. Het mooiste aan deze trein is misschien wel dat bij elke stop er een klassiek muziekstuk afspeelt om je helemaal zen te maken.

Steden

Om eerlijk te zijn was er in Łódź, en Chęstochowa niet zo veel te beleven. Łódź is groot, maar voelt enorm leeg, en het enige wat er te doen is in Chęstochowa is naar het bastion om daar de originele zwarte Maria te bewonderen. Zeker de moeite waard, maar het is niet nodig om hier meerdere dagen aanwezig te zijn, en bij gebrek aan tijd, raad ik aan om deze steden dan ook over te slaan.

Tijdens mijn eerdere vakanties in Polen ben ik ook in Szczecin en Kraków geweest. Om echt een mooi beeld van Polen te krijgen raad ik aan om deze steden er aan toe te voegen. Dan zou Szczecin tussen Poznan en Gdansk komen te staan, en Kraków op de plaats van Chęstochowa. Heb je toch minder tijd, dan zijn mijn grootste aanraders Poznan, Gdansk, Kraków en Wrocław.

Ik zou heel graag nog Malbork, Olsztyn, Białystok, en Lublin willen bezoeken.

Afsluiting

Polen is een mooi land met veel groen, bergen, lekker eten en prima treinverbindingen. Het is niet vreemd als je trein er 40 minuten vertraging rijd, maar het is ook niet erg. Door langere stops op grote stations valt er voor de machinist veel af te halen. De intercity’s rijden lange routes waardoor onderweg veel kan gebeuren en de kans op vertraging toeneemt. De stoptreinen rijden kortere routes, en zijn meestal keurig op tijd.

Mijn aanrader: krijg je de kans ga dan naar Pyraland in Poznan. Hier verkopen ze de allerlekkerste aardappels!